İsmiyle seslenince dönmüyor ama reklam müziğini duyunca koşup geliyor

İsmiyle seslendiğimde arkası dönükse hiç bakmıyor, bazen yanındayken bile dönmüyor; ama televizyonda bir reklam müziği başladığında mutfaktan koşup geliyor. Oğlum iki buçuk yaşında ve bu çelişkiyi bir türlü anlamlandıramıyorum. Çevremiz "duyuyor işte, sana naz yapıyor, ilgi istiyor" diyor, eşim de bunu söyleyince kendimi suçlu hissetmeye başladım. Gün içinde istediği bir şey olduğunda parmağıyla göstermiyor, elimden tutup beni buzdolabına götürüyor. Göz teması çok kısa sürüyor, bir saniye bakıp kaçırıyor; arabaların tekerleğini uzun uzun çeviriyor ve oyuncağı hep aynı sırayla diziyor. Yolda giderken hep aynı güzergâhı istiyor, değiştirince ağlıyor. Önce işitme testi mi yaptırmalıyız, yoksa doğrudan bir çocuk ergen psikiyatrisine mi başvurmalıyız? Bunlar normal gelişimde de görülen şeyler mi, yoksa otizm açısından değerlendirilmesi gereken belirtiler mi? Değerlendirmeye gittiğimizde hangi davranışın ne zamandır sürdüğünü ve günlük hayatı ne kadar etkilediğini nasıl anlatmalıyım?

Gelen Cevaplar

Selin
Selin A. • 16 Kas 2026
İşitme testini yaptırın, ama tek başına onunla yetinmeyin; çünkü sizin anlattıklarınız işitmenin ötesine geçiyor: isimle seslenince dönmemesi, gösterme yerine elden tutup buzdolabına götürmesi, bir saniyelik göz teması, tekerlek çevirip aynı sırayla dizme, aynı güzergâh ısrarı. Bunların bir arada ve 2,5 yaşında uzun süredir sürdüğü bir tabloda otizm açısından da bakılması mantıklı - yani doğrudan bir çocuk ergen psikiyatrisi ya da çocuk nörolojisi değerlendirmesini de planlayın, ikisini paralel yürütün, sırasını beklemeyin. Bu davranışların normal gelişimde de görülebildiği yerler var; örneğin 2 yaş civarında kısa süreli göz teması ve ısrarcılık yaygınken, isimle seslenince hiç dönmemesi + göstermeme + tekrarlayan hareketler bir arada ve aylardır sürüyorsa değerlendirme gerekir. Değerlendirmeye giderken şunları not alın: - İsimle seslenince dönme ne zaman yok oldu ya da hiç olmadı - Göz teması ortalama kaç saniye sürüyor - Parmağıyla gösterme var mı - Aynı sırayla dizme ve güzergâh ısrarı ne zamandır var - Kreş, park, yemek gibi günlük hayatı ne kadar etkiliyor. "3 aydır aynı sırayla diziyor, parkta yön değişince 10 dakika ağlıyor" gibi somut örnekler sizin en güçlü kaynağınız olur. Evde şu an deneyebileceğiniz bir şey var: isimle seslenip tam 5 saniye sessizce bekleyin, sonra yanına oturup göz hizasında tekrar seslenin - çocuğunuzun size nasıl yanıt verdiğini bu deneme de gösterir. Çocuğunuz kaç kelimeyle konuşuyor, söylediği ne kadar anlaşılıyor; bunları da not alıp götürün. Püf noktası: çocuğu çağırırken isim + hafif dokunuş + göz teması üçlüsünü bir arada kullanın - "Ali (omzuna dokunun), buraya gel (göz hizasına bakın)" - böylece sese yönelmeme ile dikkate yönelmeme arasındaki farkı daha net görürsünüz.
Aylin
Aylin Y. • 16 Kas 2026
Seni çok iyi anlıyorum, o çelişki insanın aklını kurcalıyor, çevrenin "naz yapıyor" demesi de insanı kendinden şüpheye düşürüyor; ben de benzer cümleleri çok duydum. Şunu söyleyeyim: reklam müziğine koşup isme dönmemek bir çelişki değil, farklı bir şey; sesi duymakla o sesi sosyal olarak anlamlandırıp yönelmek aynı değil. Bu yüzden işitme testini atlamamak ama onu bekleyip zaman kaybetmemek de önemli; ben olsam ikisini paralel yürütürdüm, kulağa bakılırken aynı süreçte çocuk ergen psikiyatrisi ya da gelişimsel pediatri randevusu alırdım, çoğu yerde işitme testi zaten değerlendirmenin parçası. Parmakla göstermek yerine elinden tutup buzdolabına götürmek, bir saniyelik göz teması, tekerlek çevirme, aynı sırayla dizme, güzergâh ısrarı tek başına tanı demek değil ama birlikte ve ısrarla sürüyorsa değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında sayılıyor; kararı elbette doktoru verir. Randevuya şöyle hazırlanırdım: - en az iki hafta küçük bir deftere not tut, ismiyle seslendiğinde ne oldu, hangi ortamda, kaç kez denedin; - telefona kısa videolar çek, dizmeyi, tekerleği, güzergâh değişince ağlamayı; - "ne zamandır var" sorusuna somut cevap ver, "altı aydır günde birkaç kez" gibi; - günlük hayatı nasıl etkilediğini anlat, uyku, yemek, dışarı çıkma, kreş; - yorumu doktora bırak, sen gözlemini anlat. Sen suçlu değilsin; erken destek tam da bu yaşta en çok işe yarıyor, yol uzun ama yalnız değilsiniz.

Cevabınızı Yazın

Bu soruya yanıt verebilmek ve deneyimlerinizi paylaşmak için giriş yapmalısınız.

Giriş Yap